Het grootste risico aan vliegen is de weg naar en van de luchthaven.

door Mikaël Soinne

In 2017 kwamen er wereldwijd 40 mensen om het leven door vliegtuigcrashes. In België alleen zijn er jaarlijks meer dan 300 verkeersslachtoffers.

Als een vliegtuig neerstort, is dat groot nieuws. Maar wat met die honderdduizenden toestellen per dag die probleemloos opstijgen en feilloos landen? Die komen niet op radio en tv, halen niet de online nieuwssites en leveren geen spectaculaire krantenkoppen op. Geen nieuws is goed nieuws? De kans om vandaag te sterven in een vliegtuigongeluk is veertig keer zo laag als in de jaren 60. “Het grootste risico aan vliegen is de weg naar en van de luchthaven.”

"Men verwacht jaarlijks 16 miljard passagiers te vervoeren in de lucht."

Dagelijks hangen er ongeveer 170.000 vliegtuigen in de lucht. Dat gaat om passagiersvliegtuigen maar ook om cargo-vliegtuigen en privéjets. Er zijn pieken tot gemiddeld 200.000 vluchten per dag, hoog- en laagseizoen samen gerekend. Afhankelijk van het continent telt het zomerseizoen extra veel vluchten waarbij juli en augustus de drukste maanden zijn in Europa. Er zijn ook uitschieters met maar liefst 260.000 vluchten op één dag wereldwijd. Voor 2050 zal de luchtvaart jaarlijks 16 miljard passagiers vervoeren en 400 miljoen ton vracht, verwacht IATA (International Air Transport Organisation).

“De vliegveiligheid is de voorbije twintig jaar fors toegenomen,” zegt luchtvaartexpert Luk De Wilde. “Wereldwijd zijn er gemiddeld slechts 1 tot 5 fatale vliegtuigcrashes per jaar, terwijl er miljoenen vluchten plaatsvinden. Globaal is er ongeveer één dodelijk incident op twee miljoen vluchten, Dat blijkt uit cijfers van het Avation Safety Netwerk (ASN), dat luchtvaartstatistieken bijhoudt. Vorig jaar waren er 156 geregistreerde incidenten in de ASN-veiligheidsdatabase met 548 dodelijke slachtoffers. Let op, de meeste incidenten gebeurden met kleinere vliegtuigjes met 1 tot 8 personen aan boord. Ongevallen met grotere jets zijn relatief zeldzaam, de laatste jaren 1 tot max. 5 per jaar, niet altijd met dodelijke slachtoffers. Het voorlopig veiligste jaar was 2017, toen er slechts 44 mensen omkwamen bij vliegtuigongevallen.”

Luchtvaartexpert Luk De Wilde in - hoe kan het ook anders - een vliegtuig

Bij vliegtuigcrashes zijn de meest voorkomende oorzaken: weersomstandigheden, technische problemen en een menselijke fout. Volgens de website Angsthelden.com is de kans dat je twee keer de loterij wint groter dan dat je neerstort. Op dezelfde website lezen we nog enkele interessante vergelijkingen:

 •            De kans om betrokken te raken bij een vliegtuigcrash is ongeveer 1 op 11 miljoen.

•            De kans dat je betrokken raakt bij een fataal vliegtuigongeluk is zelfs zo klein dat je meer kans hebt om door bliksem te worden getroffen (1 op 500.000) dan om een ongeluk mee te maken.

•            De kans op een fataal ongeluk is zo klein dat je voor meer dan 100.000 jaar elke dag zou moeten vliegen om gegarandeerd zo’n incident mee te maken.

•            De kans dat je wordt getroffen door een meteoriet is ongeveer 1 op 1,6 miljoen. Dus zelfs zoiets zeldzaams als een meteorietinslag is waarschijnlijker dan een vliegtuigcrash.

•            De kans dat je betrokken raakt bij een fataal auto-ongeluk is veel groter dan een vliegtuigcrash, namelijk: 1 op 5.000.

"Op Europese vluchten zijn sinds 2018 geen dodelijke slachtoffers gevallen."

“Die cijfers zitten dicht bij de werkelijkheid,” zegt luchtvaartexpert De Wilde. “De afgelopen dertig jaar is het gemiddelde aantal vliegtuigongelukken met dodelijke slachtoffers wereldwijd elke tien jaar gehalveerd. Op Europese vluchten zijn sinds 2018 zelfs geen dodelijke slachtoffers gevallen. Door de grote inspanningen en het blijvend uitoefenen van het toezicht door de Europese toezichthouder EASA (European Union Aviation Safety Agency) is de veiligheidsbarometer sterk gestegen. Maar ook de luchtverkeersleiding (Eurocontrol, skeyes, e.a.) boekte de voorbije jaren enorme vooruitgang voor een vlotte begeleiding van verkeersvliegtuigen.”

"De veiligheid in de luchtvaartsector gaat er nog elk jaar op vooruit."

De factor ‘menselijke fout’ zal in de toekomst verder afnemen, zo schat De Wilde in. “Precies door de verbeterende vliegopleidingen, het gebruik van meer data (weersomstandigheden, trafiek), uitwisseling van informatie, controles, en vooral ook door de komst van nieuwe, modernere vliegtuigen. Of het aantal fatale vliegtuigcrashes ooit tot bijna 0 kan of zal herleid worden, valt volgens De Wilde moeilijk te voorspellen. “Maar de algemene tendens stelt toch dat de veiligheid in de luchtvaartsector er nog elk jaar op vooruit gaat. Vooralsnog blijven weersomstandigheden de meest onbekende factor. Die hangen vaak samen met het moment en de plaats waar een vliegtuig zich bevindt, zoals hoogte en snelheid.”

"De kans om vandaag te sterven in een vliegtuigongeluk is 40x zo laag als in de jaren '60."

Als u van plan bent om binnenkort op een vliegtuig te stappen, mag u dus op beide oren slapen. Ondanks veel meer vliegtuigen, veel meer vluchten, veel meer passagiers, is het aantal incidenten en accidenten aanzienlijk afgenomen. De kans om vandaag te sterven in een vliegtuigongeluk is veertig keer zo laag als in de jaren 60. Door technische verbeteringen, optimalisaties en verbeterde vliegopleidingen van piloten is de luchtvaart een van de meest gereglementeerde maar ook een van de veiligste transportmodi op dit ogenblik. Luk De Wilde: “Ik heb het al vaker gezegd: het grootste risico aan vliegen is de weg naar en van de luchthaven.”