“Woede is nodig, maar we mogen elkaar niet verliezen in het debat” Lore Baeten over Internationale Vrouwendag
- 1 dag geleden
- 5 minuten om te lezen
Door Floor Vanderhoeven
Lore Baeten is auteur van Ve(e)rkracht en Wijze woorden en voormalig gemeenteraadslid in Sint-Niklaas. Ze zet zich al jaren in voor vrouwenrechten en veiligheid en schrijft opiniestukken voor De Morgen over dat thema. Je kan haar ook herkennen van op tv, waar ze in 2022 te zien was in Taboe van Philippe Geubels, tijdens de aflevering over vrouwen. Voor Internationale Vrouwendag gingen we met haar in gesprek.
Hoe kijk je naar Internationale Vrouwendag?
“Eigenlijk met een dubbel gevoel. Enerzijds vind ik het een mooie dag waarop vrouwen in de kijker staan. Op sociale media zie je veel positieve berichten, foto’s en quotes. Mensen vertellen waarom ze trots zijn op hun moeder, vriendin of collega. Dat heeft iets verbindend. Tegelijkertijd kan het ook vermoeiend zijn. Elk jaar komen dezelfde reacties terug: 'Waarom bestaat er geen Internationale Mannendag?' of 'Waarom is zo’n dag nog nodig?' Als je de cijfers kent over ongelijkheid en grensoverschrijdend gedrag, besef je net hoe belangrijk het nog altijd is.”
"Elk jaar komen dezelfde reacties terug: 'Waarom bestaat er geen Internationale Mannendag?' of 'Waarom is zo’n dag nog nodig?' Als je de cijfers kent over ongelijkheid en grensoverschrijdend gedrag, besef je net hoe belangrijk het nog altijd is."
Is het voor jou eerder een feestdag of strijddag?
“Vroeger was het meer een ‘viering’. Ik dacht aan de vrouwen in mijn leven. Aan mijn oma, moeder, maar ook vriendinnen. Hoe feministisch zij waren en zijn en wat ze allemaal hebben meegemaakt. Doorheen de jaren is het ook meer een moment van strijd geworden. Ik heb al vaak interviews gegeven of deelde online bijvoorbeeld cijfers over ongelijkheid. Het is ook een reflectiemoment: kijken hoe ver we al gekomen zijn, maar ook hoeveel werk er nog steeds is.”
Het debat in de media rond feminisme lijkt vandaag sterk gepolariseerd? Hoe komt dat volgens jou?
“Alles wordt vandaag gemonitord: hoeveel clicks een artikel krijgt, hoe vaak iets gedeeld of geliket wordt. En woede en angst genereren nu eenmaal meer aandacht dan nuance of hoop. Daardoor krijgen die extreme uitspraken vaak meer ruimte, en dat versterkt polarisatie. Dat boezemt mij wel angst in. Ik voel zelf dat een genuanceerde mening steeds minder aandacht krijgt, terwijl het antwoord vaak in het midden ligt. Tegelijk is die woede ook nodig in het debat. Zonder woede hadden vrouwen nooit stemrecht gekregen, of een eigen bankrekening mogen openen.”
Maar dat is ondertussen twee generaties geleden. Vandaag is er veel debat over grensoverschrijdend gedrag. Wat loopt daar dan fout?
“Langs de ene kant is het debat gewoon heel vermoeiend geworden, omdat het zo repetitief is. Als je vijf jaar lang op dezelfde hamer klopt en je hebt niet het gevoel dat er systematisch iets verandert, dan weegt dat. Ik ben daar zelf al mee bezig sinds 2020. En er zijn mensen die al veel langer strijden rond die thema’s. Dan kan het frustrerend zijn als je het gevoel hebt dat je telkens opnieuw hetzelfde moet uitleggen. Tegelijk moet ik ook eerlijk zijn: er zijn wel veranderingen. Ik heb en ook systematische veranderingen gezien. Maar de grote culturele shift: dat elke papa, elke zoon, elke vrouw vanzelf zegt dat consent vanzelfsprekend is, die voelt nog niet overal doorgedrongen. Veel vrouwen hebben het gevoel dat dat respect er nog altijd niet volledig is. De cijfers tonen dat ook aan.”
"Ik heb individuele veranderingen en systematische veranderingen gezien. Maar de grote culturele shift: dat elke papa, elke zoon, elke vrouw vanzelf zegt dat consent vanzelfsprekend is, die voelt nog niet overal doorgedrongen. Veel vrouwen hebben het gevoel dat dat respect er nog altijd niet volledig is. De cijfers tonen dat ook aan."
“Wat het debat ook moeilijk maakt, is dat het snel polariseert. Je hebt aan de ene kant vrouwen die boos zijn, en dat begrijp ik. Als je misbruik hebt meegemaakt, is het logisch dat je kwaad bent. Aan de andere kant heb je mannen die zeggen dat ze niets meer mogen. Dan wordt het een strijd tussen twee kampen, en dat helpt niemand vooruit. Mijn keuze is altijd geweest om te proberen op het systeem te spelen, niet op de persoon. Dat is geen makkelijke positie. Soms krijg ik dan kritiek van mensen die vinden dat ik niet radicaal genoeg ben, en voor anderen ben ik dan weer te feministisch. Maar ik hoop dat we ergens een plek kunnen vinden waar het gesprek nog mogelijk blijft.”
Ligt de sleutel tot verandering dan bij de politiek?
“De politiek speelt zeker een grote rol. Politici bepalen bijvoorbeeld wat er in onderwijs wordt gegeven, of dat politie opleidingen krijgt rond bepaalde thema’s, en hoeveel middelen naar preventie of hulpverlening gaan. In mijn stad hebben we bijvoorbeeld mee gezorgd voor gespecialiseerde politieopleidingen rond grensoverschrijdend gedrag. Politieagenten kregen een opleiding om slachtoffers beter te ondersteunen. Dat maakt echt een wereld van verschil. Ik zei het al in een eerder interview, maar dat was voor mij ook een halve genezing, want dat had ik op mijn vijftien jaar nodig gehad, maar het was er niet.”
"Dat ik er mee voor kon zorgen dat er in mijn stad gespecialiseerde politieopleidingen kwamen rond grensoverschrijdend gedrag, was voor mij een halve genezing. Het was wat ik op mijn vijftien jaar nodig had gehad, maar er toen niet was."
Tegelijk geven vrouwelijke politici aan dat het politieke systeem zélf vaak moeilijk is voor vrouwen. Herken je dat?
“Absoluut. Ik ben zelf ook uit de politiek gestapt mede omdat ik moeder werd. Veel vergaderingen zijn ’s avonds laat en de politieke sfeer is vaak hard en competitief. Ik heb ook seksisme meegemaakt in de politiek. Je ziet tegelijk vooruitgang, maar er blijft nog veel werk.”
Kijken jongeren vandaag anders naar feminisme?
“Elke generatie is een kind van zijn tijd. Vandaag zullen jongeren het feminisme meer vanuit sociale media leren kennen. Waar mijn angsten zich vaak in het uitgaansleven afspelen, ligt dat bij hun waarschijnlijk meer bij dingen als AI en wraakporno. Ik heb wel hoop in de jongeren van mijn generatie, die nu kinderen opvoeden, dat we in die opvoeding een groot verschil zullen kunnen maken.”
Welke boodschap zou iedereen moeten horen op deze Internationale Vrouwendag?
“Dat alles begint en eindigt bij respect. Eén van de meest vermoeiende reacties die ik krijg wanneer ik over #MeToo of grensoverschrijdend gedrag praat, is dat mensen vragen of mannen dan nog wel mogen flirten. Terwijl het daar niet over gaat. Als we praten over #MeToo, over grensoverschrijdend gedrag, dan zijn we bezig over strafbare feiten. Daar mag geen discussie over zijn. Als mensen zich zorgen maken over feminisme, over wat wel of niet zou mogen, dan zou ik willen zeggen: alles begint bij respect. Alles heeft een context en intentie, maar de kern moet altijd respect zijn.”
