Foert, we gaan het anders doen!
- 6 dagen geleden
- 5 minuten om te lezen
Van een student aan huis voor wie zorg nodig heeft tot een woning die voor altijd betaalbaar blijft. De Radicale Vernieuwers 2026 tonen dat maatschappelijke verandering soms gewoon begint met iemand die zegt: foert, we gaan het anders doen.
Te midden van alle kaktualiteit zou je bijna vergeten dat er ook mensen zijn die elke dag wakker worden met een heel ander idee.
Niet: hoe overleven we dit allemaal?
Wel: hoe maken we dit slimmer, warmer, eerlijker en misschien zelfs een beetje plezanter?
De Sociale InnovatieFabriek heeft voor de zesde keer tien Radicale Vernieuwers geselecteerd. Tien initiatieven uit Vlaanderen die elk op hun manier een antwoord geven op grote maatschappelijke uitdagingen. Woonnood. Voedselverspilling. Eenzaamheid. Mentale gezondheid. Fast fashion. Zorg. Integratie. Publieke ruimte. Eigenaarschap. Allemaal van die grote woorden waar je normaal gezien spontaan een beetje moe van wordt.
Tot je ziet wat deze mensen ermee doen.
Ze bouwen huizen. Ze redden kromme groenten. Ze laten meisjes de stad terug innemen. Ze koppelen studenten aan ouderen. Ze maken schoonmaakproducten zonder gevarensymbolen. Ze helpen jongeren uit de jeugdzorg aan een thuis. Ze tonen dat mode ook zonder koopdrang kan. Ze zoeken een menselijkere manier om om te gaan met psychose. Ze laten nieuwkomers meedoen via vrijwilligerswerk. Ze denken zelfs opnieuw na over van wie een bedrijf eigenlijk is.
Kortom: ze wachten niet tot het systeem vanzelf vriendelijker wordt.
Ze duwen ertegen.
De wereld verbeteren klinkt groot. Tot iemand eraan begint.
Wat deze tien initiatieven zo straf maakt, is niet dat ze allemaal met een groot manifest zwaaien. Het straffe zit net in het concrete.
Compagnie Cordial uit Gent brengt anderstalige nieuwkomers en organisaties samen via vrijwilligerswerk. Geen ingewikkelde integratietheorieën aan een vergadertafel, wel mensen die elkaar leren kennen terwijl ze samen iets doen dat zin heeft.
BRAVE uit Brugge geeft meisjes meer ruimte in de publieke ruimte via sport, coaching en co creatie. Want een stad waarin meisjes zich zichtbaar, actief en zelfzeker voelen, is meteen een betere stad voor iedereen.
Maurice & Nora uit Antwerpen koppelt ouderen en jonge gezinnen aan studenten voor hulp aan huis. Boodschappen, gezelschap, tuinwerk, kinderopvang. Klein in de uitvoering, groot in de gedachte: zorg kan sneller, menselijker en dichterbij.
Planet B uit Gent maakt gezonde schoonmaak en zelfzorgproducten zonder schadelijke stoffen. Met circulaire verpakkingen en donaties aan kwetsbare gezinnen wordt zelfs poetsen plots een stukje systeemverandering. Wie had dat op zijn visionboard staan?
BRUNO vzw uit Leuven pakt de wooncrisis aan bij de wortel. De organisatie ontwikkelt woningen die blijvend betaalbaar blijven en juridisch beschermd zijn tegen speculatie. Niet even goedkoper tot de markt weer toeslaat, wel betaalbaar voor de volgende bewoners en de generatie daarna.
Waste Warriors uit Antwerpen Berchem redt groenten en fruit die te krom, te klein of gewoon te veel zijn voor de reguliere markt. Ze maken er foodboxen, reddingsacties en donaties van. Een wortel met een hoek af verdient ook liefde.
Nestinvest uit Gent geeft jongvolwassenen die uit de jeugdzorg komen toegang tot betaalbare woningen en begeleiding op maat. Want een veilige woonplek is geen detail. Het is vaak het begin van alles.
Dressr uit Antwerpen biedt een circulair alternatief voor fast fashion via een kledingabonnement. Je draagt kleding zonder ze te bezitten. Dat klinkt voor sommige kleerkasten misschien bedreigend, maar voor de planeet als opluchting.
Soteriahuis Brugge wil een warme aanvulling zijn naast een psychiatrische opname tijdens een psychotische crisis. Met nabijheid, dialoog en een huiselijke omgeving brengt het project een andere blik op geestelijke gezondheidszorg naar Vlaanderen en België.
Steward owned uit Gent werkt aan een nieuw eigenaarschapsmodel waarbij bedrijven in handen zijn van stewards, zoals leidinggevenden en medewerkers. Winsten worden niet uitgekeerd aan aandeelhouders, maar opnieuw ingezet voor de missie. Alsof winst opnieuw een middel mag zijn in plaats van de eindbaas.
Optimisme met vuile handen
Het woord optimisme krijgt soms onterecht een slechte reputatie. Alsof optimisten mensen zijn die door een roze bril naar een brandend huis kijken en zeggen dat de gloed toch gezellig is.
Maar dit soort optimisme is anders. Het trekt zijn jas uit, rolt zijn mouwen op en vraagt waar de emmer staat.
Juryvoorzitter Charlotte Sieben vat het mooi samen: “Wat mij inspireert aan deze tien Radicale Vernieuwers, is dat ze niet blijven hangen in wat er misloopt in onze samenleving. Ze gaan aan de slag en komen met concrete oplossingen die mensen verbinden en die systemen in beweging zetten. Soms kleinschalig, soms groots opgezet, maar altijd met impact.”
Daar zit misschien wel de essentie.
Deze initiatieven ontkennen niet dat er veel misloopt. Ze bewijzen gewoon dat mislopen geen eindpunt hoeft te zijn. Woonnood hoeft niet automatisch te betekenen dat wonen enkel nog voor de happy few is. Voedselverspilling hoeft niet automatisch te betekenen dat perfecte groenten belangrijker zijn dan volle borden. Een psychotische crisis hoeft niet automatisch te betekenen dat de mens achter de crisis verdwijnt. Een jongere uit de jeugdzorg hoeft niet automatisch op achterstand te starten. In elk van die zinnen zit een keuze. En deze tien maken telkens dezelfde keuze: we kunnen hier iets aan doen.
Het mooiste aan verandering? Ze is besmettelijk.
Radicale Vernieuwers bestaat sinds 2015. Intussen kregen al 50 initiatieven het label. Voor veel van hen bleek dat label een duw in de rug om te groeien, samenwerkingen aan te gaan en hun impact te vergroten.
Dat is belangrijk, want goeie ideeën overleven zelden op inspiratie alleen. Ze hebben mensen nodig. Partners. Investeerders. Media aandacht. Een buur die zegt: “Amai, waarom bestaat dit nog niet overal?” Een collega die de link doorstuurt. Een vriendengroep die begint te stemmen. Een fonds dat mee wil bouwen.
Daarom is de publieksprijs ook meer dan een sympathieke extra. Tot en met woensdag 17 juni 2026 om 12 uur kan iedereen stemmen op zijn of haar favoriete Radicale Vernieuwer via radicalevernieuwers.be.
De winnaar krijgt een professionele filmopname om het verhaal nog verder te verspreiden. En ja, dat klinkt misschien klein. Maar veel grote dingen beginnen met iemand die een link doorstuurt en zegt: “Kijk eens. Dit bedoel ik nu.”
Stemmen maar !
Op donderdag 18 juni worden de jurywinnaar en publiekswinnaar bekendgemaakt tijdens een feestelijke awardshow in M Leuven. Net daarvoor organiseert de Sociale InnovatieFabriek de Radicale Acceleratiedag, waar de vernieuwers gekoppeld worden aan investeerders, experten en partners.
Want maatschappelijke verandering heeft soms een podium nodig.
En soms heeft ze gewoon uw stem nodig. Dus kies er eentje. Of lees ze allemaal en krijg keuzestress van de goeie soort. Maar eigenlijk kan je moeilijk verkeerd stemmen.
En dat is misschien het beste nieuws van vandaag.
