Wat als we jongeren helpen vóór het misgaat?
Zes organisaties krijgen steun van de nieuwe KBC & Cera Foundation om jongeren sterker, weerbaarder en meer verbonden te maken. En
opvallend: daarvoor hoeven ze niet eerst vast te lopen.
We hebben het vaak over jongeren wanneer er iets misgaat. Schooluitval. Stress. Eenzaamheid. Mentale problemen. Jongeren die hun plek niet vinden. En vervolgens gaan overal alarmbellen af, worden hulplijnen bovengehaald en vragen we ons collectief af hoe het zover is kunnen komen.
Maar misschien zit een deel van het antwoord een paar haltes vroeger.
Wat als je jongeren al versterkt wanneer het eigenlijk nog best goed met hen gaat?
Dat is het idee achter de KBC & Cera Foundation, een initiatief dat eerder dit jaar werd opgericht en nu zijn eerste zes gesteunde organisaties voorstelt. Alle zes werken ze op een andere manier. Via school, voetbal, ondernemerschap, workshops, buurten of mentale ondersteuning.
Hun gemeenschappelijke ambitie: zorgen dat jongeren sterker staan vóór kleine barstjes grote breuken worden.
Eerst versterken, dan pas repareren
Opgroeien is nooit een simpele bedoening geweest.
Maar de cocktail waarmee jongeren vandaag moeten leren omgaan is stevig. Presteren op school, je plaats vinden tussen vrienden, sociale media, toekomstkeuzes, verwachtingen, onzekerheden en ondertussen proberen uit te vissen wie je in godsnaam zelf eigenlijk bent.
Wanneer iemand uiteindelijk vastloopt, zijn daar vaak al veel eerder signalen van geweest.
Precies daarom wil de Foundation meer aandacht geven aan preventie. Niet wachten tot een jongere een formele hulpvraag heeft, maar eerder investeren in talent, sociale contacten, zelfvertrouwen en het gevoel ergens bij te horen.
“Wanneer jongeren vastlopen, zijn de signalen vaak al veel eerder aanwezig”, zegt Imke Baetens, professor aan de VUB en extern lid van de adviesraad van de Foundation. “Daarom is investeren in preventie zo belangrijk.” Klinkt logisch. En toch is onze samenleving vaak veel beter georganiseerd in problemen oplossen dan in problemen voorkomen.
Zes manieren om jongeren sterker te maken
Het interessante is dat preventie hier geen strak draaiboek volgt.
De eerste zes organisaties bewijzen net hoeveel verschillende vormen het kan aannemen.
Groep Intro kijkt naar schooluitval als een belangrijk vroeg signaal. Want achter iemand die afhaakt op school, zit vaak een verhaal dat groter is dan slechte punten alleen.
City Pirates gebruikt voetbal als toegangspoort naar een veel bredere community. Wie ooit in een kleedkamer heeft gezeten, weet dat een ploeg zelden alleen over sport gaat. Je vindt er vrienden, structuur, rolmodellen en soms gewoon iemand die vraagt hoe het écht met je gaat.
Warme Scholen werkt aan een schoolklimaat waarin jongeren zich gemotiveerd en verbonden voelen.
TADA brengt praktijkgerichte ateliers tot bij jongeren en laat hen kennismaken met werelden, beroepen en mogelijkheden die anders misschien buiten beeld zouden blijven.
JINC laat jongeren via concrete ervaringen kennismaken met ondernemers en de arbeidswereld.
En Young FENIX zet onder meer straattherapeuten en community building in om jongeren te bereiken in hun eigen leefwereld.
Van een voetbalveld tot een klaslokaal en van een ondernemer tot iemand uit de buurt die écht luistert.
Mentale veerkracht blijkt verrassend veel voordeuren te hebben.
Jongeren zijn ook zélf een deel van de oplossing
Er zit nog een interessante gedachte achter de selectie.
Deze organisaties vertrekken niet alleen vanuit wat jongeren nodig hebben, maar ook vanuit wat jongeren al in zich hebben.
Talent. Energie. Ideeën. Netwerken. Ambitie.
Dat past mooi bij een bredere shift die we graag zien: jongeren minder bekijken als een generatie waarvoor voortdurend oplossingen bedacht moeten worden, en vaker ruimte maken voor wat zij zelf kunnen bouwen.
Want wie jongeren sterker wil maken, hoeft hen niet permanent bij het handje te nemen.
Soms moet je vooral zorgen dat er kansen, mensen en plekken zijn waardoor ze zelf verder kunnen.
Van goeie ideeën naar grotere goeie ideeën
De Foundation koos voor haar eerste projecten bewust organisaties die al hebben bewezen dat hun aanpak werkt. De volgende uitdaging is schaal. Want een geweldig initiatief dat honderd jongeren bereikt, blijft geweldig. Maar als dezelfde aanpak er duizend kan bereiken, begint er maatschappelijk iets interessants te gebeuren.
Daarom wil de KBC & Cera Foundation organisaties niet alleen financieel ondersteunen, maar succesvolle modellen helpen groeien.
Volgens voorzitter Patrick Kindt zit precies daar de ambitie: bewezen aanpakken versterken zodat ze uiteindelijk meer jongeren bereiken en duurzame verandering mogelijk maken.
Een onafhankelijke adviesraad met expertise uit psychologie, onderwijs, welzijn en jeugdhulp helpt daarbij de projecten selecteren en opvolgen.
Misschien begint mentale gezondheid soms heel ergens anders
Bij mentale gezondheid denken we snel aan een psycholoog, therapeut of hulplijn. Allemaal essentieel wanneer iemand hulp nodig heeft.
Maar veerkracht wordt ook opgebouwd op veel minder opvallende plekken. Bij een voetbaltrainer die in je gelooft. Een workshop waarin je ontdekt dat je ergens ongelooflijk goed in bent. Een klas waarin je je veilig voelt. Een eerste kennismaking met een job waarvan je niet wist dat ze bestond. Een buurtwerker die je naam kent. Een groep waar je eindelijk het gevoel hebt dat je erbij hoort. Dat soort kleine dingen haalt zelden het nieuws. Maar misschien zit daar net een groot deel van de winst.
En dit is nog maar het begin
De zes organisaties vormen de eerste selectie van projecten die ondersteuning krijgen. Vanaf 2027 zullen organisaties ook zelf projecten kunnen indienen om financiële steun aan te vragen. Voorwaarden, selectiecriteria en timing worden later bekendgemaakt via de website van de Foundation. De ambitie is alvast helder. Niet wachten tot een generatie hulp nodig heeft. Wel investeren in alles wat ervoor zorgt dat ze stevig genoeg staat om haar eigen weg te vinden.
En als je de jongeren zelf een beetje kent, weet je ondertussen:
daar zit behoorlijk wat potentieel.
Meer info over de projecten en de KBC & Cera Foundation vind je via kbccerafoundation.be.
